Ksiądz Bosko. Człowiek, który zostawał z młodymi

Od chłopca z Becchi do przyjaciela młodych w Turynie. Poznaj życie i powołanie świętego Jana Bosko.

Chłopak nie umiał służyć do Mszy. W zakrystii usłyszał krzyk, dostał razy i próbował uciec. Wtedy stanął w jego obronie młody ksiądz. Kazał go przywołać i powiedział, że to jego przyjaciel. Tak ksiądz Bosko wspominał spotkanie z Bartłomiejem Garellim w Turynie, 8 grudnia 1841 roku. W „Memorie Biografiche” zachował się jeszcze drobny szczegół: gdy kolejne pytania ujawniały, czego chłopak nie potrafi, ksiądz zapytał, czy umie gwizdać. Bartłomiej się roześmiał. Zanim rozpoczęła się nauka katechizmu, pojawiło się zaufanie.

Ta scena wiele mówi o naszym patronie. Jan Bosko potrafił dostrzec człowieka tam, gdzie inni widzieli kłopot. Chciał poznać jego imię, dowiedzieć się, jak żyje, pomóc mu stanąć na nogi. I pokazać mu Boga, którego nie trzeba się bać jak kogoś obcego.

Sam dobrze znał trudne początki. Urodził się 16 sierpnia 1815 roku w Becchi, niewielkiej osadzie w Piemoncie. Nie miał jeszcze dwóch lat, gdy stracił ojca. Wychowywała go matka, Małgorzata, kobieta głębokiej wiary, przyzwyczajona do ciężkiej pracy. Przy niej uczył się modlitwy, odpowiedzialności i dzielenia się tym, czego przecież nie było za wiele. Droga do szkoły, a później do kapłaństwa wymagała wytrwałości. Jan pracował, korzystał z pomocy życzliwych ludzi i nadrabiał braki w nauce.

Po latach opowiadał o śnie, który zapamiętał z dzieciństwa. Widział w nim chłopców, których chciał uciszyć pięściami. Usłyszał jednak, że przyjaciół zdobywa się łagodnością i miłością. Obecna w tym śnie Maryja miała być jego nauczycielką. Ksiądz Bosko rozpoznawał w tej opowieści zapowiedź własnego powołania: prowadzić młodych do dobra, cierpliwie ucząc się, jak do nich dotrzeć.

Święcenia kapłańskie przyjął 5 czerwca 1841 roku. W Turynie, pod kierunkiem księdza Józefa Cafassa, poznawał życie ludzi, do których miał być posłany. Odwiedzał więzienia. Spotykał młodych przybyłych ze wsi za pracą, pozbawionych oparcia w rodzinie, nieraz wykorzystywanych i zostawionych samym sobie. Przekonywał się, jak wiele może zmienić dorosły, który zainteresuje się chłopcem odpowiednio wcześnie.

Zaczął gromadzić młodych na modlitwie, katechizmie i zabawie. Tak rozwijało się oratorium. Początkowo wędrowało wraz z nimi z miejsca na miejsce, bo nie wszędzie chciano przyjąć hałaśliwą gromadę. Dopiero w Wielkanoc 1846 roku znalazło stałą siedzibę przy domu Pinardiego na Valdocco, na przedmieściu Turynu. Skromna szopa stała się kaplicą, a sąsiedni teren miejscem spotkań i zabaw.

Z czasem obok niedzielnych spotkań pojawiły się nauka, warsztaty i miejsce do zamieszkania. Mama Małgorzata przyjechała pomagać synowi. Trzeba było nakarmić chłopców, zadbać o ubrania, znaleźć pracę, nauczyć czytać. Ksiądz Bosko pisał też książki, organizował druk i szukał dobroczyńców. Wszystko to łączył z codzienną obecnością wśród wychowanków. Rozmowa na podwórku prowadziła nieraz do rozmowy o sumieniu, spowiedzi i spotkania z Jezusem w Eucharystii.

Nie chciał, by dzieło zależało wyłącznie od niego. W 1859 roku założył Towarzystwo św. Franciszka Salezego, czyli zgromadzenie salezjanów. Wspólnie z Marią Dominiką Mazzarello dał później początek Córkom Maryi Wspomożycielki. Gromadził również świeckich współpracowników. Szczególne miejsce w jego życiu zajmowała Maryja Wspomożycielka, której opiece powierzał młodzież i kolejne przedsięwzięcia.

Zmarł w Turynie 31 stycznia 1888 roku. W Wielkanoc, 1 kwietnia 1934 roku, papież Pius XI ogłosił go świętym. Pozostały po nim domy, szkoły i wspólnoty, ale także bardzo osobiste pytanie do każdego wychowawcy: czy młody człowiek wie, że może na ciebie liczyć? Dla naszych wspólnot i dzieł patronat księdza Bosko jest zaproszeniem, by na to pytanie odpowiadać codziennymi czynami.